Emigreren naar Spanje als burger van de EU, de EER of Zwitserland vraagt geen visum, maar wel een reeks inschrijvingen die van elkaar afhangen. Je woning geeft je een adres, met dat adres kom je in het padrón, het EU-registratiecertificaat draagt je NIE, en dat certificaat heb je nodig voor het digitaal certificaat. Doe je het in de verkeerde volgorde, dan verspil je bij elke stap een afspraak.

Deze checklist volgt de volgorde waarin het echt gebeurt: vóór je vertrek, de eerste weken, de termijn van drie maanden, dan werk, gezondheidszorg, belastingen en de auto. Elke stap geeft de termijn, het bedrag of het formulier dat telt, en verwijst dan naar onze uitgebreide gids. Hij is geschreven voor werknemers, remote werkers, gepensioneerden en zelfstandigen. Ben je geen onderdaan van de EU, de EER of Zwitserland, dan heb je vóór je reis een visum nodig, en dat valt buiten dit artikel.

‍

Vóór je vertrek: bewijsstukken, S1 en de NIE-vraag

Het meeste werk vóór vertrek is papier verzamelen. Bij je inschrijving in Spanje moet je bewijzen tot welke categorie je behoort, dus verzamel dat bewijs nu.

Bepaal je categorie en verzamel het bewijs

• Werknemer: een arbeidsovereenkomst of een verklaring van je Spaanse werkgever.
• Zelfstandige: je schrijft je in bij aankomst, dus plan je activiteit en je startdatum.
• Gepensioneerde, wie van spaargeld leeft of remote werkt zonder Spaans contract: bewijs van voldoende middelen en een volledige ziektekostendekking in Spanje. Er is geen officieel bedrag vastgelegd voor de middelen: ze worden per geval beoordeeld.
• Student: inschrijving bij een erkende onderwijsinstelling, ziektekostendekking en een verklaring van voldoende middelen.

Documenten die in het buitenland zijn afgegeven en niet in het Spaans zijn opgesteld, hebben doorgaans een beëdigde vertaling nodig, en sommige buitenlandse openbare documenten een apostille: begin aan beide voordat je iets boekt. Gepensioneerden uit de EU vragen ook het S1-formulier aan bij het pensioenfonds in hun thuisland. In Spanje telt het S1 als ziektekostendekking voor je inschrijving, en later geeft het je toegang tot de openbare gezondheidszorg zonder bijdrage.

Heb je een NIE nodig vóór je vertrekt?

Alleen als iets in Spanje het nodig heeft vóór je aankomst, typisch een woning kopen of bij de notaris tekenen. Anders kent de EU-inschrijving je NIE tegelijk toe, en het eerst apart aanvragen levert alleen een extra afspraak en een extra tasa op. Heb je jaren geleden een NIE gekregen, dan verloopt het nooit en blijft het geldig. Wat het nummer is en wanneer je het nodig hebt, lees je in wat een NIE-nummer is.

Laatste punt: je verhuisdatum telt voor de belastingen, want Spanje splitst het jaar niet (zie de stap over belastingen hieronder).

‍

De eerste weken in Spanje: padrón en bankrekening

Schrijf je in in het padrón

De Spaanse wet (Ley 7/1985, art. 15) verplicht iedereen die in Spanje woont zich in te schrijven in het padrón van de gemeente waar hij gewoonlijk woont, zonder minimale verblijfsduur. Je gaat naar het gemeentehuis met je paspoort of identiteitskaart en een bewijs dat je de woning bewoont: een eigendomsakte, een huurcontract met een recent betalingsbewijs, of een toestemming van iemand die er al ingeschreven is. Vraag een certificado, niet alleen een volante, wanneer een instantie erom vraagt, en zie empadronamiento: volante en certificado voor het verschil.

Het padrón bewijst waar je woont. Het maakt je geen fiscaal resident, en het meldt niets aan de belastingdienst.

Open een bankrekening

Veel banken openen een rekening voor niet-residenten op basis van een paspoort en zetten die later om. Reken op kosten voor een niet-residentenrekening, vaak 60 tot 120 € per jaar. Zodra je je NIE en je padrón hebt, vraag je om over te stappen op een residentenrekening: banken willen doorgaans eerst het EU-registratiecertificaat zien, nog een reden om het niet uit te stellen.

‍

Binnen drie maanden: schrijf je in als EU-ingezetene

Dit is de stap met een wettelijke termijn. Blijf je langer dan drie maanden in Spanje, dan moet je je persoonlijk inschrijven, binnen drie maanden na je binnenkomst in Spanje, bij de Oficina de Extranjería van je provincie of, bij gebrek daaraan, het bevoegde bureau van de Policía Nacional (Real Decreto 240/2007, art. 7). Het formulier is de modelo EX-18, en de inschrijving is persoonlijk: elke volwassene dient zijn eigen aanvraag in, dus een koppel betaalt twee tasas.

• Afspraak: een gratis cita previa, meestal 1 tot 4 weken later, 4 tot 6 weken in Madrid, Barcelona, Málaga en Marbella. Boek zodra je een adres hebt.
• Tasa: 12,00 € via de modelo 790 código 012, waarbij je de regel voor het certificado de registro de residente comunitario aanvinkt, niet die van het NIE.
• Wat je meebrengt: de EX-18, een geldig paspoort of nationale identiteitskaart, het bewijs van je categorie, de betaalde tasa en een bewijs van je adres (het certificado van het padrón, een huurcontract of een eigendomsakte).
• Wat je krijgt: het certificaat wordt ter plekke afgegeven. Het vermeldt je naam, nationaliteit, adres, NIE en inschrijvingsdatum. Ontbreekt er een document, dan geeft het kantoor je 10 dagen om het dossier aan te vullen.

Het certificaat is een groen vel, geen kaart, en geen identiteitsdocument: blijf je paspoort of identiteitskaart bij je dragen. Er staat ook het número de soporte op (beginnend met IXESP of AXESP), dat je later nodig hebt voor het digitaal certificaat. De volledige procedure, categorie per categorie, staat in onze gids over de EX-18. De inschrijving maakt je administratief ingezetene, wat niet hetzelfde is als fiscaal resident: onze gids over residencia houdt de twee uit elkaar. Na vijf jaar ononderbroken legaal verblijf kun je overstappen naar permanente residentie.

‍

Werk, sociale zekerheid en gezondheidszorg

Je socialezekerheidsnummer, het NUSS, is een levenslang nummer van 12 cijfers van de Tesorería General de la Seguridad Social. Het is niet je NIE, en die twee verwarren is de meest gemaakte fout: het NIE alleen geeft je geen toegang tot de openbare gezondheidszorg. Hoe je een NUSS krijgt, hangt af van je situatie.

Werknemers

Je werkgever moet je vóór je eerste werkdag aanmelden bij de sociale zekerheid, en maakt je aansluiting aan als het je eerste baan in Spanje is. Jij hoeft niets in te dienen: het NUSS staat op je eerste loonstrook. Als EU-burger heb je geen werkvergunning nodig. De details staan in onze gids over het NUSS-nummer.

Zelfstandigen (autónomo)

Twee stappen, in deze volgorde: de modelo 036 bij de Agencia Tributaria (je activiteit, de fiscale rubriek en je btw-regime), dan de alta in het RETA, het stelsel voor zelfstandigen, dat je NUSS aanmaakt als je er nog geen hebt. De alta moet gebeuren vóór je met de activiteit begint: een te late alta werkt terug tot de eerste van de maand en brengt toeslagen mee. Nieuwe autónomos kunnen 12 maanden lang de tarifa plana van 80 € per maand gebruiken. Zie hoe je autónomo wordt.

Gepensioneerden, remote werkers en gezondheidszorg

Een EU-gepensioneerde met een S1 krijgt een NUSS en toegang tot de openbare gezondheidszorg zonder bijdrage, want het thuisland betaalt. Zonder Spaanse baan, Spaanse zelfstandige activiteit of S1 krijg je geen NUSS en heb je een private ziektekostenverzekering nodig. Remote werkers in dienst van een buitenlands bedrijf zitten in een grijze zone (autónomo worden, een A1-certificaat, of een werkgever die in Spanje is ingeschreven): regel dat met je werkgever vóór je verhuist.

Met een NUSS, je padrón en je identiteitsdocument schrijf je je in bij je lokale centro de salud om de gezondheidskaart te krijgen, de TSI. Hoe dat werkt per status en per regio, staat in onze gids over het Spaanse zorgsysteem.

‍

Belastingen: wanneer je fiscaal resident wordt

Volgens de Spaanse wet op de inkomstenbelasting (Ley 35/2006, art. 9) ben je fiscaal resident als je meer dan 183 dagen in een kalenderjaar in Spanje doorbrengt, of als het voornaamste centrum van je activiteiten of economische belangen in Spanje ligt. Er geldt een vermoeden van residentie als je echtgenoot (niet wettelijk gescheiden) en je minderjarige kinderen in Spanje wonen. Het belastingjaar is het kalenderjaar, dus een resident is resident voor het hele jaar, inclusief het inkomen van vóór de verhuizing. De criteria en hoe je de overstap plant, lees je in hoe je fiscaal resident wordt in Spanje.

• Modelo 030: meldt je nieuwe fiscale adres aan de Agencia Tributaria, binnen drie maanden na de wijziging. Het padrón en je bank doen dat niet voor jou. Autónomos melden het binnen één maand via de modelo 036.
• Eerste aangifte: de modelo 100, ingediend tussen april en juni van het volgende jaar, over je wereldwijde inkomen.
• Modelo 720: een informatieaangifte, in te dienen vóór 31 maart, als je buitenlandse bezittingen hebt boven 50.000 € in een categorie (rekeningen, effecten, vastgoed).

‍

Auto, rijbewijs en digitaal certificaat

Je rijbewijs

Een rijbewijs uit een ander EU-land blijft in Spanje geldig zolang het niet verlopen is, en omwisselen is vrijwillig. Zodra je hier woont, gelden de Spaanse regels over geldigheid, medische geschiktheid en punten ook voor jou. Heeft je rijbewijs geen vervaldatum, dan moet je het in Spanje vernieuwen twee jaar nadat je er je normale verblijfplaats hebt gevestigd (Real Decreto 818/2009, art. 15).

Een auto met buitenlandse kentekenplaten

Een resident die in Spanje een auto gebruikt, moet die op Spaanse kentekenplaten zetten. De registratiebelasting is verschuldigd als je de inschrijving niet aanvraagt binnen 30 dagen nadat je de auto in Spanje begint te gebruiken, met een ruimere termijn wanneer je je gewone verblijfplaats verhuist en in aanmerking komt voor de vrijstelling bij verhuizing: minstens 12 maanden verblijf in het buitenland, een auto die minstens zes maanden vóór de verhuizing werd gebruikt, en geen doorverkoop gedurende 12 maanden (Ley 38/1992, arts. 65 en 66).

Het digitaal certificaat

Het gratis certificaat van de FNMT opent online de meeste Spaanse overheidsdiensten. Je vraagt het online aan met je NIE en het número de soporte op je EU-registratiecertificaat, bevestigt je identiteit persoonlijk bij een registratiekantoor, en downloadt het daarna in dezelfde browser die je voor de aanvraag gebruikte. Het systeem Cl@ve is het gratis alternatief. Beide worden uitgelegd in digitaal certificaat en Cl@ve.

‍

De checklist in één oogopslag

• Vóór je vertrek: bewijs van je categorie, beëdigde vertalingen en apostilles, S1 voor gepensioneerden, een NIE alleen als je koopt of tekent vóór je aankomst.
• Eerste weken: woning, dan het padrón, dan een bankrekening, en boek de afspraak voor de EX-18.
• Vóór je eerste werkdag: alta bij de sociale zekerheid door je werkgever, of modelo 036 en RETA als je autónomo bent.
• Binnen 30 dagen na gebruik in Spanje: Spaanse inschrijving van een buitenlandse auto, tenzij de vrijstelling bij verhuizing je meer tijd geeft.
• Binnen drie maanden na binnenkomst: inschrijving met de EX-18, tasa van 12,00 €.
• Binnen drie maanden na de verhuizing: modelo 030 (één maand via de modelo 036 voor autónomos).
• Eenmaal ingeschreven: digitaal certificaat of Cl@ve, en de TSI bij je centro de salud.
• Het volgende jaar: modelo 720 vóór 31 maart, modelo 100 tussen april en juni.
• Na twee jaar: vernieuw een EU-rijbewijs zonder vervaldatum. Na vijf jaar: permanente residentie.

Gestoraz neemt een deel van deze lijst voor zijn rekening: we regelen je NIE, en we zorgen voor de EU-inschrijving, het NUSS, het digitaal certificaat en de inschrijving als autónomo. Visa en de inschrijving van voertuigen doen we niet.

‍

Officiële bronnen

• Real Decreto 240/2007, inschrijving van EU-burgers: https://www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-2007-4184
• Orden PRE/1490/2012, documenten voor het EU-registratiecertificaat: https://www.boe.es/eli/es/o/2012/07/09/pre1490
• Ley 7/1985, padrón (artikelen 15 en 16): https://www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-1985-5392
• Ley 35/2006, inkomstenbelasting, fiscale residentie (artikel 9): https://www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-2006-20764
• Real Decreto 818/2009, Reglamento General de Conductores: https://www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-2009-9481