Wanneer een ouder of partner overlijdt en een appartement, een vakantiewoning of een bankrekening in Spanje nalaat, ontdekken erfgenamen in het buitenland meestal twee dingen tegelijk: het Spaanse papierwerk volgt een eigen tijdschema, en dat schema begint op de datum van overlijden. In de eerste dagen hoeft er niets te gebeuren, maar een paar data tellen, en wie ze mist, betaalt meer.

Deze gids over erven in Spanje volgt de volgorde waarin alles gebeurt: van de termijnen naar de notaris, de erfbelasting en wat er verandert zodra de woning van jou is. Hij beschrijft de procedure. Je eigen situatie en de berekening van de belasting horen bij een advocaat, de notaris of een belastingadviseur.

‍

De klok loopt vanaf de datum van overlijden

Elke termijn telt vanaf de dag van overlijden, niet vanaf de dag dat je bij een notaris zit.

• Na 15 werkdagen: de vroegste datum om het Certificado de Actos de Última Voluntad aan te vragen, dat aangeeft of er een Spaans testament bestaat, en het certificaat van de levensverzekeringen.
• Binnen 5 maanden: het enige moment om uitstel van de termijn voor de erfbelasting te vragen.
• Binnen 6 maanden: de erfbelasting (Impuesto sobre Sucesiones y Donaciones, ISD) en de gemeentelijke plusvalía aangeven en betalen.

Eén punt wordt vaak verkeerd begrepen: zes maanden is de termijn voor de belasting, niet om bij de notaris te tekenen. Geen enkele regel legt een datum vast voor de akte van aanvaarding. Toch noemt de belastingdienst die akte bij de documenten die je met de aangifte indient, dus in de praktijk moet de afspraak bij de notaris binnen de termijn vallen, of binnen het uitstel.

Meer tijd vragen

Het uitstel voegt zes maanden toe. Vraag het aan binnen de eerste vijf maanden, met de overlijdensakte, de namen van de erfgenamen, de goederen en hun geschatte waarde, en de redenen. Komt er binnen een maand geen antwoord, dan is het toegekend; na de vijfde maand wordt het geweigerd. Er is maar één uitstel mogelijk, en over de extra periode loopt nalatigheidsrente.

Te laat aangeven zonder uitstel kost een toeslag van 1 % plus 1 % per volle maand vertraging, oplopend tot 15 % plus rente na 12 maanden.

‍

Welk recht op de erfenis van toepassing is

Voor overlijdens vanaf 17 augustus 2015 past de Erfrechtverordening (EU) 650/2012 op de hele nalatenschap het recht toe van het land waar de overledene gewoonlijk verbleef, tenzij die in een testament het recht van zijn of haar nationaliteit koos. Spanje past de verordening ook toe wanneer ze naar het recht van een land buiten de EU verwijst, zoals het Verenigd Koninkrijk.

Twee dingen blijven Spaans, welk erfrecht ook geldt: de belasting en het Registro de la Propiedad. De optionele Europese erfrechtverklaring heeft in Spanje rechtsgevolg zonder bijzondere procedure of legalisatie en kan dienen om de woning in het register in te schrijven (gewaarmerkte afschriften zijn zes maanden geldig). Voor de inschrijving van een bepaalde woning blijft een openbare akte van toedeling nodig, behalve bij één enkele erfgenaam zonder legitimarissen.

‍

De documenten die Spanje vraagt

• Overlijdensakte. Uit een EU-land is geen apostille nodig, en de afgevende instantie kan een meertalig modelformulier leveren, wat je een vertaling kan besparen. Uit het Verenigd Koninkrijk: apostille plus beëdigde vertaling.
• Certificado de Actos de Última Voluntad. Afgegeven door het Spaanse ministerie van Justitie en nodig voor elke stap in de erfenis. Online met Cl@ve alleen als het overlijden na 2 april 2009 plaatsvond en geregistreerd is; anders per post of persoonlijk in Madrid, met de volledige (literal) overlijdensakte en het modelo 790 (código 006).
• Certificado de Seguros de Cobertura de Fallecimiento. Dezelfde regels. Het toont welke levensverzekeringen de overledene dekten.
• Het testament, of wat het vervangt. Een Spaans testament: een authentiek afschrift van de notaris die het bewaart. Een buitenlands testament: geapostilleerd (of gelegaliseerd) en vertaald. Zonder testament stelt een Spaanse notaris een declaración de herederos abintestato op, met twee getuigen, afgesloten na 20 werkdagen.

‍

Een NIE voor elke erfgenaam, ook vanuit het buitenland

Elke buitenlandse erfgenaam heeft vóór de akte van aanvaarding een eigen NIE nodig. De notaris moet het fiscaal nummer vastleggen van iedereen die in een akte over vastgoed verschijnt, en de belastingdienst vraagt het voor de erfbelasting. Het NIE van één erfgenaam dekt geen broer of zus. Wat het nummer is, en waarom het levenslang geldt, lees je in wat een NIE-nummer is.

Een erfenisdossier is een geldige reden op het EX-15-formulier, en de tasa bedraagt 9,84 €. De doorlooptijd hangt af van de route: zie hoe lang een NIE-aanvraag duurt. Begin met deze stap, want de zes maanden lopen al.

Niemand hoeft te reizen. Met een bijzondere volmacht kan een vertegenwoordiger in jouw naam aanvaarden; aanvaarden kan in een openbaar of onderhands document, maar verwerpen vereist een notariële akte. Zie onze gids over volmachten voor Spanje.

‍

De erfenis aanvaarden bij de notaris

Het centrale document is de escritura de aceptación y adjudicación de herencia: een openbare akte, getekend bij een Spaanse notaris, waarin de erfgenamen de erfenis aanvaarden en de goederen aan hen worden toegedeeld. Er zijn nog twee andere mogelijkheden:

• *Verwerpen (repudiación),* bij een notaris. Laat een belanghebbende je via een notaris formeel vragen te beslissen, dan heb je 30 kalenderdagen; zwijgen geldt daarna als aanvaarding.
• *Aanvaarden a beneficio de inventario,* verklaard bij een notaris. Schulden worden dan alleen betaald tot de waarde van de nalatenschap, wat je beschermt als je vermoedt dat de overledene schulden had.

Welke optie past, is een juridische beslissing: neem ze samen met de notaris of een advocaat, vóór je tekent.

‍

Erfbelasting voor niet-residente erfgenamen

In Spanje betaalt elke erfgenaam erfbelasting over zijn eigen netto-aandeel. Een erfgenaam die in het buitenland woont, betaalt alleen over goederen in Spanje, plus Spaanse levensverzekeringen. Een woning wordt gewaardeerd tegen haar valor de referencia uit het Catastro, of tegen de aangegeven waarde als die hoger is.

Woonde de overledene of de erfgenaam niet in Spanje, dan gaat de aangifte naar de Agencia Tributaria met modelo 650, online of op papier in Madrid, samen met de akte van aanvaarding, de overlijdensakte en het testament of de declaración de herederos.

Regionale regels gelden ook voor jou

Het nationale tarief loopt van 7,65 % tot 34 %, maar sinds een arrest van het Hof van Justitie van de EU van 3 september 2014 (C-127/12) kunnen niet-residenten de regionale regels toepassen, vaak veel gunstiger (Ley 29/1987, tweede aanvullende bepaling). Woonde de overledene in het buitenland, dan geldt de regio waar de grootste waarde van de Spaanse goederen ligt; woonde die in Spanje, dan zijn of haar eigen regio. De belastingdienst bevestigt dat die keuze openstaat voor elke erfgenaam, binnen of buiten de EU.

Voor een echtgenoot of een kind van 21 jaar of ouder (groep II) gelden in 2026 deze regels:

• Andalucía: vrijstelling van 1.000.000 €, daarna 99 % korting op de belasting.
• Comunitat Valenciana: vrijstelling van 100.000 €, daarna 99 % korting.
• Illes Balears: vrijstelling van 25.000 €, daarna 100 % korting als de aangegeven waarde de valor de referencia met niet meer dan 20 % overschrijdt.
• Región de Murcia: nationale vrijstelling van 15.956,87 €, daarna een aftrek van 99 %.
• Cataluña: vrijstelling van 100.000 €. Een echtgenoot krijgt 99 % korting; voor een volwassen kind daalt de korting van 60 % naar 0 % naarmate het belastbare bedrag stijgt.
• Comunidad de Madrid: vrijstelling van 16.000 €, daarna 99 % korting.
• Canarias: vrijstelling van 40.400 € voor een echtgenoot, 23.125 € voor een kind, daarna 99,9 % korting.

Echtgenoten en kinderen betalen bijna overal weinig, met volwassen kinderen in Cataluña als belangrijkste uitzondering. Deze cijfers veranderen elk jaar en zijn aan voorwaarden gebonden: laat de belasting door een professional berekenen.

Ook je eigen land kan belasting heffen

Spanje heeft alleen met Zweden, Frankrijk en Griekenland een verdrag over erfbelasting: geen met Nederland, Duitsland, België, Italië of het Verenigd Koninkrijk. Een niet-residente erfgenaam kan buitenlandse erfbelasting ook niet aftrekken van de Spaanse aanslag. Of je eigen land de woning belast, en de Spaanse belasting verrekent, is een vraag voor een adviseur daar.

‍

Plusvalía, het Registro en de bankrekeningen

Plusvalía. De gemeentelijke belasting op de waardestijging van de grond betaalt de erfgenaam binnen zes maanden na het overlijden, op verzoek te verlengen tot een jaar. Gemeenten kunnen kinderen, echtgenoten en ouders tot 95 % korting geven, als hun verordening erin voorziet. Geen waardestijging van de grond, geen belasting.

Registro de la Propiedad. Er is geen termijn om de woning op jouw naam in te schrijven, maar zolang je dat niet doet, kun je je eigendom niet tegenwerpen aan derden. Het Registro aanvaardt de akte pas als ze is aangeboden voor de erfbelasting en de plusvalía.

Bankrekeningen. Een Spaanse bank die tegoeden vrijgeeft voordat de belasting is voldaan, wordt er zelf aansprakelijk voor, dus wacht ze op een bewijs van betaling of vrijstelling. Er zijn twee uitwegen: een bankcheque op naam van de belastingdienst om de belasting te betalen, of een gedeeltelijke aangifte, met akkoord van alle erfgenamen, om het geld op te nemen als voorschot op de definitieve belasting. Verzekeraars keren een levensverzekering uit op bewijs dat de belasting is aangegeven of betaald.

‍

Voorbeeld: een Nederlandse broer en zus en een appartement in Alicante

Anna en Pieter, allebei ouder dan 21 en wonend in Nederland, erven het appartement van hun moeder in Alicante. Zij woonde in Utrecht en overleed op 15 maart 2026.

• Meteen: elk een NIE, bijvoorbeeld elk via een volmacht.
• Vanaf begin april: de certificaten van últimas voluntades en levensverzekeringen aanvragen.
• Uiterlijk 15 augustus 2026: uitstel aanvragen als de akte niet op tijd klaar zal zijn.
• Uiterlijk 15 september 2026: elk dient een modelo 650 in voor zijn of haar helft; de plusvalía gaat naar de gemeente Alicante, of er wordt uitstel voor gevraagd.
• Welke regels: het appartement ligt in de Comunitat Valenciana, dus elk kan de Valenciaanse regels voor groep II toepassen: een vrijstelling van 100.000 € en 99 % korting in 2026.
• Daarna: elk jaar elk een modelo 210, tegen 19 % als inwoners van de EU. Omdat er geen Nederlands verdrag is, bekijken ze de Nederlandse kant met een Nederlandse adviseur.

‍

Na het erven: jaarlijkse belasting en later verkopen

Een woning die je niet verhuurt, levert elk jaar fictief inkomen op: 1,1 % of 2 % van de kadastrale waarde, belast tegen 19 % als je in de EU of EER woont en anders 24 %, via modelo 210, in te dienen tussen 1 april en 31 december van het jaar erna. Details in hoeveel belasting een niet-resident in Spanje betaalt. De gemeente heft ook elk jaar de IBI, tegen 0,4 % tot 1,10 % van de kadastrale waarde.

Verkoop je later, dan is je aankoopwaarde voor de meerwaarde de waarde die voor de erfbelasting is aangegeven, begrensd tot de marktwaarde, dus een lage aangegeven waarde betekent een hogere belastbare meerwaarde. De koper houdt bovendien 3 % van de prijs in en betaalt die met modelo 211: zie huis kopen in Spanje vanuit het buitenland.

Gestoraz regelt alleen de administratieve kant. We verkrijgen het NIE voor elke erfgenaam via volmacht, zonder dat iemand naar Spanje reist, en zodra de woning op jouw naam staat, dienen we het jaarlijkse modelo 210 in. Het testament, de aangifte erfbelasting en juridisch advies doen we niet: dat is werk voor een advocaat of de Spaanse notaris.

‍

Officiële bronnen

• Ley 29/1987, Impuesto sobre Sucesiones y Donaciones: https://www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-1987-28141
• Real Decreto 1629/1991, Reglamento del Impuesto sobre Sucesiones: https://www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-1991-27678
• Agencia Tributaria, modelo 650 voor niet-residenten: https://sede.agenciatributaria.gob.es/Sede/no-residentes/impuesto-sobre-sucesiones-donaciones/adquisiciones-mortis-causa-modelo-650.html
• Ministerio de Justicia, Certificado de Actos de Última Voluntad: https://sede.mjusticia.gob.es/es/tramites/certificado-actos-ultima
• Ministerio de Hacienda, regionale belastingen 2026, hoofdstuk IV: https://www.hacienda.gob.es/sgfal/financiacionterritorial/autonomica/capitulo-iv-tributacion-autonomica-2026.pdf